Güvenlik Sistemi ve İstihbarat Anlayışımız

GÜVENLİK SİSTEMİ VE İSTİHBARAT ANLAYIŞIMIZ

ALPEREN GÜRBÜZER

Güvenlik konusu bizim toplumumuzda en son düşünülen unsur maalesef. Tevekkül yönümüzden mi, bilgisizlikten mi bilinmez ama duyarsızız bu konuda hala. Tedbiri al takdiri Allah’a bırak sözünü hayatımıza geçiremedik bir türlü.
Kayıtsızlığımız başımıza hiç beklemediğimiz anlarda bedeli ağır olaylara sebep oluyor. Nemelazımcılık içinde bulunduğumuz bir hastalık tablosu. Dayanışma şuurunu yitirmiş fertlerde görülen marazi bir hastalık. Böyle olunca toplumsal güvensizlik doruk noktalara ulaşabiliyor. Bu durum bir toplumun bile bile kurban edilmesine, kendi kendine idam fermanının ilan edilmesine yol açmaktadır. Bu gidişe son vermeli. Öyle ki toplumun devletine güven duyduğu devletinde toplumun hizmetkârı olduğu sistemin kurulması elzem haline gelmiştir
Ülkemiz hala geçiş süreci yaşayan bir toplum durumunda. Yani tarım toplumunda sanayileşmiş bilgi toplumuna geçişi tam anlamıyla gerçekleştirememişiz. Dolayısıyla geçiş içinde bulunan toplumların güvenlik sistemi de sancılıdır. Çünkü daha henüz sanayileşmesini tamamlayamamıştır. Sanayileşmeye paralel olarak modern güvenlik sistemi de o oranda önem kazanacaktır. Güvenlik sistemimizi kurmak için milyarlarca para dökmekten çekinmemeli, bu da yetmez bu iş için özel kalifiye elemanlara da ihtiyaç vardır. Güvenlik sistemimiz adeta taşeronlara havale edilmiş, profesyonel güvenlik ağı olmayınca da başımız dertten bir türlü kurtulamıyor. Zaten sürekli medyada; Derin devlet-mafya-polis üçgeninden sıkça bahsedilmesi doğru dürüst güvenliğimizin olmadığını gösteriyor. Neyse ki son zamanlarda, özellikle 2002 sonrası polisimizin akıl dolusu hamlesi bir nebzede olsa yüreklere ferahlık veriyor. Yani emniyetimiz daha yeni kendine geliyor gibi.
Güvenlik sisteminin şuuruna varmamış şirketlerde ve özel korunması gereken yerlerde çok kere maliyetten kaçma temayülü görülüyor. Sürekli rant duygusu, eylem planlayıcıların işini daha da kolaylaştırmaktadır. Çok büyük geri dönülemez ihmallerle karşı karşıyayız, sonrada bunun ceremesini toplum çekiyor. Artık şehirlerimizi bir köy gibi düşünemeyiz, güvenliğimizi köy koruyucusu edasıyla çözeceğimizi düşünüyorsak hala tarım toplumunun geleneksel birtakım öğelerinin üzerimizden atmadığımızı gösterir. Bu görünüm bize itibar kazandırmaz, aksine dünyada bizi küçük düşürür de. Kaderimizde ne yazılıysa o olur deyip geçiştiremeyiz. Elbette kaderde ne varsa o olur, ama kadere iman etmek tedbirsizlik demek değil ki. İnanıyorsak tedbirimizi alıp takdiri Allah’a bırakmanın gereğini yapmamız gerekiyor. Ulu Hakan Abdülhamit Han veli tabiatlı padişah olmasına rağmen, sadece tevekkülle yetinmeyip dünyanın en gözde istihbaratını kurarak muhtemel olaylara önceden emniyet tedbirleri almıştır. Ulu Hakan kurduğu güvenlik ağı sayesinde kurtlar sofrasında 33 yıl Osmanlıyı ayakta tutmayı başarabilmiştir. Nitekim Yıldız İstihbarat Teşkilatı devrinin en ileri güvenlik sistemine sahip ve dünya dengeleri ayarlayacak şekilde teşkilatlanmış bir güvenlik örgütü idi. Cennetmekân Ulu Hakan tahttan indirilince istihbaratımızda zayıflamış ve Osmanlı’nın hızla çöküş süreci başlamıştır böylece.
Terör olaylarına kayıtsız kalmamalı. Çünkü anarşi sadece dar alanları hedef almıyor, büyük şehirleri ve metropolleri de tehdit ediyor. Hele hele toplu iş merkezlerinde mevcut güvenlik sistemine rağmen birbiri ardına eylemler gerçekleştirilebiliniyor. Bu tip yerlerde silah kullanmak yerine tahrip gücü yüksek bombalar tercih ediliyor. Çünkü silahla birkaç kişinin yok edilmesi söz konusu, paketli bombayla infilaka yol açarak kitlesel can kaybına uğratılabiliyor. Genel güvenlik sistemimiz var, ama her nedense tahrip gücü yüksek bomba bir şekilde sızabiliyor. Demek ki; silahlı eylemin verdiği zarar sınırlıdır. Fakat tahrip gücü yüksek bombalar böyle değil.
Tabiî ki modern güvenlik sistemini de kurmuş olsak da güvenliğimizi yüzde yüz ortadan kaldıramaz. Bir kere terörist kafasına cinayeti koymuş, onlardan ne beklenir ki? Güvenlik sisteminde ileri gelişmiş ülkelerin seviyesine gelmekten kastımız, caydırıcılığı hâkim kılmak içindir. Kurulacak olan evrensel standartlardaki güvenlik sistemi tehlikeyi tamamen ortadan kaldırmasa da etkisiz hale getireceği muhakkak. Her zaman güvenlik konusunda her zaman planlandığı gibide gitmeyebilir. Bu arada şunu da unutmamak gerekir ki; insan faktörünü teknik konusu gibi düşünemeyiz. Geçtiğimiz yıllarda işlenen Sabancı Center cinayeti olayı birçok zihinlerin ufkunu açmıştı. Sabancı Center merkezi son derece güvenlik sistemlerinden kurulu donanıma sahipti, hatta yüz milyara yakın bir meblağ tekabül eden bir paralar karşılığında ithal edilerek kurulmuş sistem ağı vardı. Gel gör ki Sabancı Centerin hali içler acısı, üstelik binanın 25. katında cinayet önlenememişti. Teknik donanım mükemmel görünse de insan unsuru her zaman hesapları altüst etmeye yetmişti bile. Sabancı Centerde kamera sistemi yerleştirilmiş fakat kapılarda alarm ve detektör sistemi yoktu. El detektörleriyle silah tespit ediliyor ama onunda pratik yönü yok. Aslında kapı detektörü bu iş için pratik çözüm olup, silah sokamazsınızda. Fakat gel gör ki bont çantalarla elini kolunu sallayıp, teröristler rahatlıkla eylem yapılabiliyor. Türkiye’de yirmiyi aşkın özel güvenlik şirketi var ama, bu şirketler güvenlik ifa etmekten çok gözetim görevi yapmaktadırlar. Demek ki, teknik donatımlı güvenlik sisteminizi kursan da çok iyi eğitilmiş güvenlik görevlerine sahip değilsen, milyarlara mal olan güvenlik ağı da işe yaramıyor. Öyleyse güvenlik elamanın eğitiminde hemfikir olmalıyız.
Ülkemiz gerek iç, gerekse dış güçlerin ilgi odağı ve herkesin gözü bizde. CIA başkanı CNN’de yaptığı bir konuşmada; dağılan Sovyetlerin bulunan ajanların bundan böyle Ortadoğu ve bilhassa Türkiye’de cirit atacağını söylemesi güvenlik konusunda ne kadar dikkatli olmamız gerektiğini gösteriyor. Her yaşanan olayın ardından taziye demeçleriyle geçirecek vaktimiz yok artık. Aksi takdirde akan gözyaşlarımız dinmeyecek. O halde birtakım dış istihbarat birimlerini etkisiz hale getirilmesi için Abdülhamit Han’ı örnek alıp, kendi gönüllü ajanlarımızı devreye sokmalıyız. Fakat bunu yaparken siyasi iktidarın kontrolü eşliğinde olmalı ve toplumun âli menfaatlerine ters düşmeden yapılmalı.
Özellikle güvenlik sistemimizi kurarken teknik düşünmenin yanı sıra toplumsal duyarlılığı da geliştirecek projeler de ortaya koymalı. Metropol şehirlerde, büyük iş merkezlerinde öncelikle çevre güvenliğini sağlayacak sistemi yeniden yapılandırmalı, çağın gereklerine uygun donanımda olmalı. Bugün genelde kullanılan sistem Çit sistemidir. Öyle ki bu sistem bir temas neticesinde sinyal verebiliyor. Böylece bütün bina kameralarla gözetlenebiliyor. Girişler şifreli kart sistemiyle sağlanmalı, üst katlara sadece yöneticilerin çıkabileceği sistem ağı kurulmalıdır. El detektörü yerine kapı detektörleri kullanılması daha doğru olacaktır. Bunlardan en önemlisi de iyi yetişmiş kalifiyede teknik donanımlı güvenlik elemanların istihdam edilmesi ve görevlendirilmesidir. Güvenliği taşeron zihniyetle sağlama hevesi hayalden öteye geçemez. Bütün bu tedbirleri aldıktan sonra muhtemel meydana gelebilecek olayları yüzde yüz ortadan kaldırmasa da caydırıcılığının olacağı muhakkak.
Dünyanın en iyi istihbarat birimlerinden olduğu söylenen MOSSAD dahi İzak Rabin’in ölümüne engel olamamıştır. Terörün önüne geçip geçmeme ayrı bir konudur. Önemli olan tehlikelere karşı duyarlı olup olmadığımızdır. Kendimize ve dostlarımıza gösterdiğimiz güvenimizin birazını da bu konulara da yer verebilirsek toplumsal güvenliğimiz biraz daha artmış olacaktır.
Toplumda güven aşınması daha çok derinleşmeden hedefleri ve gerekli güvenliği sağlayacak uygulamaları hayata geçirmeli. Güvenlik sisteminin olmadığı yerlerde çeteler cirit atmaya başlar. Aslında devlet içinde palazlanmış bir takım güçler bize mahsus bir durum değil. Malum olduğu üzere İtalya’da P–2 Mason locası ile ilgili tartışmalar, devlet içinde odaklanmış Gladio denilen örgütün varlığını ortaya çıkarmıştı. Benzeri örgütler sırasıyla bir başka ülkelerde de ortaya çıktı. Tabiî ki devlet güvenliği sağlamak için ve olması muhtemel tehlikelere karşı ajanlar sızdırmalıdır. Fakat şurasını iyi ayırt etmeli: Güvenlik adına devletin görevli ajanı teröristlerle işbirliği yaparak bir insanın canına kıyamaz. Hukuk devleti olmanın gereği gizliliği kabul etmekle beraber, bu işi siyasi otoriteden habersiz ve insan haklarını ihlal etmeden yapılmalı. Önemli olan güvenliği sağlayacak olan gizli birimlerin, amacı dışında kullanılmamasıdır. Zaten maksadını aşan durumlarda pis kokular er-geç bir şekilde ortaya çıkıyor.
Osmanlıda da Hikmet-i devlet adına gizlik söz konusu idi. Devleti âliye devleti ebed müddet ülküsü gereği bazı hassas meseleleri ifşa etmezdi. Gizlilik tarihte de vardı, bugünde var, var olmaya da devam edecektir. Fakat Osmanlı bunu yaparken tebaanın güvenini sağlayabilmişti. Tabir caizse halk devlette, devlette tebaasında fena fiş olmuştu. Yani karşılıklı güven vardı aralarında. Günümüzde devlette toplum arasındaki kopukluk ister istemez güvenlik tartışmalarını beraberinde getiriyor ve bu yüzden gizlilik ilkesine şüphe ile bakılıyor.
Kontr-gerilla tartışmaları 12 Eylül öncesinde başlamış, bugünlere kadar taşınmıştır. Aslında bu tabirde batıdan bize aktarılmış bir kavram. Gerilla mücadelesine strateji kitaplarında kontrgerilla denilmiş. Arzu edilmeyen güçlerin önünü kesmek için harekete geçebilecek yetenekte gizli silahlı güçlere verilen isimdir; Kontrgerilla.
Gladio da kontrgerilla kavramının bir versiyonu olup, İtalyancada diğer ülkelere sıçrayan yeni moda ad.
Bu tür isimlerle ülkelerde boy gösteren örgütler bilinen bir gerçek. Önemli olan bu tür mekanizmaların devlet toplum menfaatine göre mi dizayn edilmiş, yoksa yabancı istihbarat güçlerin kuklaları olarak mı görev yapıp yapmadıkları hususudur. İtalya’da bomba etkisi yapan Gladio örgütünün isminden çok P–2 adlı Mason örgütünün maşası olarak işlev üstlenmesiyle dikkatleri üzerine çekmiştir. Eğer Gladio, İtalyan ülküsünün idealleri uğrunda görev ifa etseydi bu konu o kadar önem arz etmeyecekti. Amacının dışında birtakım karanlık oyunların aleti olmak İtalya’yı ayağa kaldırmıştır.
İtalya’da, Belçika’da hatta İspanya’da buna benzer örgütlerin yankısı, bizde değişik ifadeyle kontrgerilla ya da Ergenekon çetesi olarak telaffuz ediliyor. Komünizmin tehdit unsuru olduğu dönemlerde NATO ülkeleri bu çerçevede Gladio benzeri ağ kurması bilinen bir gerçek. Bizimde NATO üyesi olmamız dolayısıyla ister istemez bu tür yapılanmalara tevessül etmişiz, bundan uzak kalınamazdı da. Başka ülkelerde görülen ve bizde böyle bir örgütün varlığı olup olmaması ispat edilemese de var olmadığını inkâr etmek de hiçte kolay bir yol olmasa gerektir. Mevzuumuzun başında da belirttiğimiz gibi devlet içinde gizliliğin olmasını yadırgamıyoruz. Altını çizmek istediğimiz husus bu tür mekanizmaların devlet-toplum ilişkilerini zedelememesi ve güvenliğimize kuşku getirmemesi konusudur. Her zaman güçlü istihbarat teşkilatımızın varlığından gurur duymalıyız. Önemli olan bu birimlerimizin devletten ve toplumdan bağımsız, siyasi otoritenin üstünde rol oynamamasıdır. Dolayısıyla devlet-toplum ilişkisi ve barışıklığı şart gibi.
Konunun bu kadar ehemmiyet kazanması, hala birtakım faili meçhul cinayetlerin aydınlanamaması, ortalıkta mafya ve Ergenekon varı türü zinde güçlerin etrafımızda kol gezmesi ve korku salmaya başlaması yeniden öğrenci eylemlerinin nükseder görünmesidir. Ortada oynanan bir oyun var ama yinede büsbütün de karamsar olmaya gerek yok. Çünkü bu necip millet şimdiye kadar bin bir türlü belaları basiretiyle yok edebilmiştir, yeni belaların da üstesinden geleceğinize eminiz. Yeter ki aslımıza rücu edelim, gerisi kolay.
Vesselam.